Kompas Jutra, czyli edukacja inaczej niż dotąd
Nauczyciele słyszą o Kompasie Jutra od miesięcy, ale wielu wciąż zadaje sobie to samo pytanie: co to właściwie oznacza dla mojej pracy od września. Reforma jest prowadzona przez Ministerstwo Edukacji Narodowej wspólnie z Instytutem Badań Edukacyjnych PIB i, w przeciwieństwie do wcześniejszych zmian w oświacie, powstawała przy udziale samych nauczycieli. W konsultacjach wzięło udział kilkadziesiąt tysięcy osób, a projekt trafiał na spotkania w całej Polsce, od dużych miast po małe gminy.
Zmiany nie wchodzą jednego dnia i nie obejmują wszystkich roczników naraz. Od 1 września 2026 roku nowa podstawa programowa zaczyna działać w przedszkolach oraz w klasach 1 i 4 szkoły podstawowej, a kolejne etapy dojdą w następnych latach. To rozłożenie w czasie ma sens: placówki i nauczyciele dostają realny czas, żeby wdrożyć nowe podejście bez chaosu, zamiast robić wszystko na raz od zaraz.
Zobacz przewodnik po Kompasie Jutra dla przedszkoli
Co się zmienia w codziennej pracy z dzieckiem
Największa różnica polega na tym, gdzie leży punkt ciężkości. Do tej pory podstawa programowa opierała się w dużej mierze na wiedzy, którą dziecko powinno zapamiętać. Kompas Jutra przesuwa uwagę na kompetencje, czyli to, co dziecko potrafi zrobić z tą wiedzą w praktyce. Mówi się tu o kompetencjach fundamentalnych i przekrojowych, takich jak komunikacja, współpraca, samodzielność czy rozwiązywanie problemów, a także o sprawczości, czyli poczuciu, że mój wybór i moje działanie mają znaczenie.
Zmienia się też sposób sprawdzania, jak dziecko się rozwija. Reforma stawia na ocenianie opisowe i informację zwrotną, a nie tylko na stopień czy ocenę końcową. Dziecko i rodzic mają dostać jasny komunikat: co już dobrze wychodzi, a nad czym warto popracować, bez etykietki w postaci cyfry.
Do tego dochodzą dwa nowe obszary, które w wielu placówkach są jeszcze świeżą sprawą: edukacja zdrowotna i edukacja obywatelska. Pierwsza uczy dzieci troski o siebie, swoje ciało i emocje, druga wprowadza je w podstawy życia we wspólnocie, od zasad współżycia w grupie po elementarne rozumienie tego, jak funkcjonuje otoczenie wokół nich. Obie mają iść w parze z trzecim priorytetem reformy, czyli dobrostanem psychicznym dzieci. To nie jest dodatek do programu, a jeden z jego głównych celów.
Dla kogo są te zmiany
✔ dla nauczycieli wychowania przedszkolnego, którzy muszą przełożyć nową podstawę programową na konkretne zajęcia
✔ dla dyrektorów placówek odpowiedzialnych za wdrożenie reformy i przygotowanie zespołu
✔ dla nauczycieli rozpoczynających pracę, którzy uczą się nowych pojęć od podstaw
✔ dla wszystkich, którzy chcą zrozumieć Kompas Jutra bez konieczności przekopywania się przez dokumenty MEN i IBE
Dlaczego warto zacząć wcześniej niż w sierpniu
Nowe pojęcia, takie jak doświadczenia edukacyjne, sprawczość czy dobrostan, brzmią nieźle w dokumentach ministerialnych, ale pytanie, które faktycznie interesuje nauczyciela, jest inne: jak to wygląda w praktyce, w konkretnej grupie, przy konkretnym dziecku. Odpowiedzi na nie nie znajdziemy w rozporządzeniu, tylko w codziennej pracy i w materiałach, które tę teorię już przełożyły na działanie.
Dlatego przygotowałam „Kompas Jutra. Praktyczny przewodnik po nowej podstawie programowej wychowania przedszkolnego”, materiał na 125 stron, w którym każde nowe pojęcie z reformy zostało wyjaśnione i pokazane na konkretnych przykładach zajęć, zabaw i codziennych sytuacji w przedszkolu. W środku znajdziesz ponad 150 gotowych aktywności rozwijających kompetencje dzieci, rozdziały o kompetencjach językowych, matematycznych, cyfrowych i ruchowych, a także cały blok poświęcony budowaniu dobrostanu i rozwijaniu sprawczości podczas zabawy, posiłków czy rozwiązywania konfliktów. Do tego dochodzą gotowe harmonogramy wdrażania reformy, plan działań i materiały, które możesz od razu przekazać rodzicom.
To nie jest kolejna publikacja teoretyczna, którą trzeba samodzielnie tłumaczyć na język przedszkola. To gotowy punkt startu, dzięki któremu wrzesień zastanie Cię przygotowaną, a nie w trakcie nadrabiania.
Zobacz przewodnik po Kompasie Jutra dla przedszkoli
Zobacz też: więcej materiałów dla przedszkola
