MÓJ KOMPAS ZACHOWANIA 2026/2027

Kalendarz autorefleksji ucznia – 9 obszarów zachowania

„Mój Kompas Zachowania” to całoroczny materiał wychowawczy, który pomaga uczniowi nie tylko obserwować swoje zachowanie, ale przede wszystkim uczyć się autorefleksji, wyznaczania celów, dostrzegania własnych sukcesów i świadomej pracy nad tym, co jeszcze wymaga rozwoju.

To nie jest tabela kar, punktów ani „grzecznych i niegrzecznych dni”.

To proste narzędzie do codziennej pracy wychowawczej, dzięki któremu nauczyciel może systematycznie rozmawiać z uczniem o zachowaniu językiem rozwoju:

Co już potrafię? Co mi się udało? Co było trudne? Nad czym chcę jeszcze pracować?

Materiał może być wykorzystywany zarówno w klasach I–III, jak i w starszych klasach szkoły podstawowej. Sposób pracy z kalendarzem można łatwo dostosować do wieku, możliwości i potrzeb konkretnego ucznia.

CO ZNAJDUJE SIĘ W MATERIALE?

Pakiet obejmuje 10 miesięcznych kalendarzy na rok szkolny 2026/2027:

• wrzesień 2026,
• październik 2026,
• listopad 2026,
• grudzień 2026,
• styczeń 2027,
• luty 2027,
• marzec 2027,
• kwiecień 2027,
• maj 2027,
• czerwiec 2027.

Każdy miesiąc został przygotowany według tego samego, czytelnego schematu, dzięki czemu uczeń szybko uczy się samodzielnie korzystać z materiału.

9 OBSZARÓW, KTÓRE ROZWIJAM

Na każdej karcie uczeń ma przed sobą dziewięć obszarów zachowania:

1. Wywiązuję się z obowiązków ucznia.
2. Okazuję szacunek innym osobom.
3. Biorę odpowiedzialność za własny rozwój.
4. Przestrzegam norm społecznych.
5. Dbam o kulturę języka.
6. Dbam o zdrowie i bezpieczeństwo swoje oraz innych.
7. Współpracuję i buduję dobre relacje.
8. Angażuję się w życie klasy, szkoły i społeczności.
9. Szanuję ojczyznę, tradycje i kultury innych narodów.

Uczeń nie musi każdego dnia pracować nad wszystkimi obszarami jednocześnie.

Kalendarz pomaga mu zauważyć, który obszar był danego dnia szczególnie ważny.

JAK DZIAŁA KALENDARZ?

1. Zaczynamy miesiąc od celu

W części „Moje cele na miesiąc” uczeń wspólnie z nauczycielem może zapisać jeden, dwa lub trzy konkretne cele.

Zamiast ogólnego:

„Mam się lepiej zachowywać”

warto formułować małe, możliwe do zaobserwowania cele, np.:

• będę pamiętać o przygotowaniu potrzebnych rzeczy,
• poczekam na swoją kolej podczas rozmowy,
• będę używać spokojnych słów podczas konfliktu,
• gdy czegoś nie rozumiem, poproszę o pomoc,
• postaram się kończyć rozpoczętą pracę,
• będę szanować zdanie innych osób,
• raz w tygodniu zrobię coś dla naszej klasy.

Dzięki temu dziecko dokładnie wie, nad czym pracuje i po czym może poznać swój postęp.

2. CODZIENNA MINIREFLEKSJA

Każdy dzień zawiera trzy proste symbole:

Jestem z siebie bardzo zadowolony/a
Było dobrze
Jeszcze nad tym pracuję

Uczeń może zaznaczyć symbol, który najlepiej odpowiada temu, jak poradził sobie danego dnia.

Nie pytamy:

„Czy byłeś dziś grzeczny?”

Pytamy raczej:

„Jak poszło Ci dzisiaj z Twoim celem?”

To bardzo ważna różnica.

Uczeń nie ocenia siebie jako osoby. Przygląda się konkretnemu zachowaniu i własnym wyborom.

3. „OBSZAR” – MAŁE POLE, DUŻA WARTOŚĆ

W każdym dniu znajduje się miejsce na wpisanie numeru obszaru.

Przykład:

Uczeń zaznaczył:

Obszar: 5

Oznacza to, że tego dnia szczególnie przyglądał się swojej kulturze języka.

Innego dnia może wpisać:

Obszar: 7

i zastanowić się nad współpracą i relacjami.

Nie ma konieczności uzupełniania pola każdego dnia. Nauczyciel może zdecydować, że numer obszaru wpisywany jest tylko wtedy, gdy chce zwrócić uwagę ucznia na określoną sytuację.

4. PODSUMOWANIE MIESIĄCA

Na dole każdej karty znajdują się dwa bardzo ważne pytania:

„Mój sukces w tym miesiącu”

Uczeń zatrzymuje się przy tym, co mu się udało.

Może napisać np.:

„Coraz częściej pamiętałem o zgłaszaniu się.”

„Udało mi się pogodzić z kolegą bez kłótni.”

„Pamiętałam o swoich obowiązkach.”

„Częściej pomagałem innym.”

„Nad czym chcę jeszcze pracować?”

Uczeń określa kolejny krok:

„Chcę spokojniej reagować, kiedy się zdenerwuję.”

„Chcę lepiej pamiętać o swoich rzeczach.”

„Chcę częściej słuchać innych do końca.”

W ten sposób jeden miesiąc naturalnie prowadzi do następnego.

5. PODPIS UCZNIA I RODZICA

Na każdej miesięcznej karcie znajduje się miejsce na:

podpis ucznia
oraz
podpis rodzica.

Podpis rodzica nie musi oznaczać kontroli czy „zatwierdzenia zachowania”.

Może być punktem wyjścia do krótkiej rozmowy w domu:

Z czego jesteś najbardziej dumny/a?

Co było dla Ciebie trudne?

W czym mogę Ci pomóc?

Dzięki temu kalendarz może stać się również narzędziem budowania współpracy szkoła–uczeń–rodzic.

JAK WYKORZYSTAĆ „MÓJ KOMPAS ZACHOWANIA” W KLASACH I–III?

W klasach młodszych materiał najlepiej traktować przede wszystkim jako narzędzie rozwojowe i wychowawcze.

Dzieci mogą korzystać głównie z symboli.

Nauczyciel może powiedzieć:

„Spójrz na swój dzisiejszy cel. Jak Ci poszło?”

Dziecko zaznacza:

gwiazdkę, buźkę lub strzałki Nie musi samodzielnie pisać rozbudowanych wypowiedzi.

W klasie I nauczyciel może:

• odczytywać uczniowi obszary,
• pomagać w wyborze symbolu,
• wspólnie formułować cel,
• zapisywać wypowiedź dziecka,
• wykorzystywać kartę podczas indywidualnej rozmowy.

W klasach II–III uczniowie mogą stopniowo przejmować większą odpowiedzialność za samodzielne uzupełnianie kalendarza.

Materiał bardzo dobrze współgra z opisowym charakterem informacji o zachowaniu ucznia w edukacji wczesnoszkolnej.

JAK KORZYSTAĆ Z KALENDARZA W KLASACH IV–VIII?

W starszych klasach kalendarz może stać się wartościowym narzędziem samooceny, autorefleksji i przygotowania ucznia do rozmowy o zachowaniu.

Uczeń może samodzielnie:

• wybrać obszar, nad którym chce pracować,
• ustalić konkretny cel,
• obserwować swoje zachowanie,
• zaznaczać postęp,
• analizować trudniejsze dni,
• podsumowywać miesiąc,
• porównywać kolejne miesiące.

Przed klasyfikacją wychowawca może wrócić z uczniem do kilku miesięcy kalendarza i zapytać:

„W którym obszarze widzisz największą zmianę?”

„Co było Twoją mocną stroną?”

„Który cel pojawiał się najczęściej?”

„Nad czym nadal chcesz pracować?”

W starszych klasach kalendarz może więc wspierać proces samooceny zachowania, ale nie zastępuje obowiązujących w szkole zasad ustalania oceny klasyfikacyjnej zachowania ani kryteriów określonych w statucie szkoły.

10 SPOSOBÓW WYKORZYSTANIA MATERIAŁU PRZEZ NAUCZYCIELA

Kalendarz można wykorzystać:

1. Jako miesięczną kartę indywidualnej pracy ucznia.

Uczeń otrzymuje nową kartę na początku każdego miesiąca.

2. Jako element godziny wychowawczej.

Pierwsza godzina wychowawcza miesiąca może rozpocząć się od wyboru celu.

3. Podczas indywidualnych rozmów z uczniem.

Kalendarz daje konkretny punkt odniesienia zamiast ogólnego:

„Musisz poprawić zachowanie.”

4. Do pracy z uczniem, który potrzebuje większego wsparcia w zakresie zachowania lub samoregulacji.

Można wtedy ograniczyć pracę do jednego wybranego obszaru.

5. Jako narzędzie pozytywnego wzmacniania.

Nauczyciel może świadomie zwracać uwagę również na sukcesy i małe zmiany.

6. Do rozmów z rodzicami.

Karta pokazuje nie pojedynczą uwagę czy wydarzenie, ale proces rozwoju dziecka w czasie.

7. Podczas konsultacji i rozmów trójstronnych.

Uczeń może sam opowiedzieć rodzicowi i nauczycielowi:

„Z tego jestem dumny.”

„Tutaj było mi trudno.”

„Nad tym pracuję dalej.”

8. Jako uzupełnienie działań wychowawczych klasy.

Cała klasa może w danym miesiącu szczególnie pracować nad jednym wybranym obszarem.

9. Jako element teczki ucznia lub portfolio rozwojowego.

Po zakończeniu miesiąca kartę można zachować. Pod koniec roku uczeń otrzymuje wtedy zapis swojej całorocznej drogi.

10. Do podsumowania półrocza i roku szkolnego.

Dziesięć kart pozwala zobaczyć nie pojedynczy dzień, ale zmianę zachowania na przestrzeni wielu miesięcy.

NIE MUSISZ UŻYWAĆ KALENDARZA CODZIENNIE

To ważne.

Materiał nie powinien stać się kolejnym obowiązkiem administracyjnym nauczyciela.

Można pracować z nim:

• codziennie,
• tylko w dni szkolne,
• 2–3 razy w tygodniu,
• raz w tygodniu,
• wyłącznie podczas godzin wychowawczych,
• przez określony czas z wybranym uczniem.

To nauczyciel decyduje, jaka częstotliwość będzie najbardziej wartościowa dla jego klasy i konkretnego dziecka.

DLA KOGO?

Materiał sprawdzi się szczególnie dla:

• wychowawców klas I–III,
• wychowawców klas IV–VIII,
• pedagogów szkolnych,
• pedagogów specjalnych,
• nauczycieli współorganizujących kształcenie,
• terapeutów pedagogicznych,
• specjalistów pracujących nad kompetencjami społeczno-emocjonalnymi,
• nauczycieli prowadzących zajęcia rozwijające kompetencje emocjonalno-społeczne,
• rodziców, którzy chcą wspierać dziecko w rozwijaniu samodzielności i odpowiedzialności.

Może być wykorzystywany z całym zespołem klasowym albo indywidualnie z jednym uczniem.

DLACZEGO WARTO?

„Mój Kompas Zachowania”:

• rozwija umiejętność autorefleksji,
• pomaga uczniowi zauważać własne sukcesy,
• uczy wyznaczania realnych celów,
• pokazuje zachowanie jako proces, a nie etykietę,
• wzmacnia odpowiedzialność ucznia za własny rozwój,
• pomaga nazywać konkretne obszary wymagające wsparcia,
• daje nauczycielowi gotową strukturę rozmowy wychowawczej,
• może wspierać współpracę z rodzicem,
• pozwala obserwować zmianę w dłuższej perspektywie,
• sprawdza się zarówno przy pracy z młodszymi, jak i starszymi uczniami.

WAŻNE ZAŁOŻENIE METODYCZNE

Kalendarz nie służy do porównywania dzieci.

Nie tworzymy rankingów.

Nie liczymy, kto zebrał najwięcej gwiazdek.

Nie traktujemy symbolu „Jeszcze nad tym pracuję” jako kary.

Każdy uczeń może pracować nad innym obszarem i mieć inny cel.

Najważniejsza jest indywidualna droga dziecka i jego własny postęp.

Bo zachowanie nie jest czymś, co jedynie oceniamy.

Zachowania można się uczyć, ćwiczyć je, analizować i świadomie rozwijać.

MÓJ KOMPAS ZACHOWANIA 2026/2027

10 miesięcy pracy.
9 obszarów zachowania.
Małe codzienne kroki.
Jedno ważne zadanie: pomóc uczniowi zobaczyć własny rozwój.